वनहक्क दावे व वनपट्टे वाटप विशेष मोहीम २०२६ | महाराष्ट्र शासन महसूल विभाग
महाराष्ट्र शासनाच्या महसूल विभागाने अनुसूचित जमाती व इतर पारंपरिक वननिवासी बांधवांसाठी एक अत्यंत दिलासादायक आणि महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. प्रलंबित वनहक्क दाव्यांचा जलद गतीने निपटारा करण्यासाठी आणि पात्र लाभार्थ्यांना वनपट्टे (७ ई/१२ ई नमुना) वितरित करण्यासाठी राज्यात १७ सप्टेंबर ते २ ऑक्टोबर, २०२६ या कालावधीत एक विशेष कालबद्ध मोहीम अभियान स्वरूपात राबविण्यात येणार आहे.
१. विशेष मोहिमेची प्रमुख उद्दिष्टे
- वनहक्क कायदा (FRA), २००६ अंतर्गत प्रलंबित असलेल्या वैयक्तिक आणि सामूहिक वनहक्क दाव्यांचा अनुशेष पूर्णपणे कमी करणे.
- निर्णय प्रक्रियेला गती देणे आणि केवळ तांत्रिक किंवा अभिलेखीय त्रुटींमुळे कोणतेही पात्र दावे नामंजूर होणार नाहीत याची दक्षता घेणे.
- मंजूर वनहक्कधारकांना वेळेत शासनाच्या अधिकृत ७ ई/१२ ई नमुन्यात वनहक्क अभिलेख उपलब्ध करून देणे.
२. मोहिमेचे महत्त्वाचे टप्पे व तारखा
शासनाने या विशेष मोहिमेसाठी ग्रामस्तर ते जिल्हास्तरापर्यंत एक निश्चित कालबद्ध कार्यक्रम आखून दिला आहे:
- ग्रामस्तरीय समितीची कार्यवाही (१७, १८ व १९ सप्टेंबर २०२६): या तीन दिवसांत ग्रामस्तरीय वनहक्क समिती प्राप्त दाव्यांचे अर्ज, पुरावे आणि सीमांकनाची पूर्वतयारी व तपासणी करेल. तसेच, महसूल व वन विभागाच्या समन्वयाने स्थळपडताळणी पूर्ण केली जाईल.
- ग्रामसभेची कार्यवाही (३० सप्टेंबर ते २ ऑक्टोबर २०२६): ग्रामस्तरीय समितीने अंतिम केलेले दावे ग्रामसभेतून उपविभागस्तरीय समितीकडे पाठवले जातील.
- प्रलंबित दाव्यांवर अंतिम निर्णय: उपविभागस्तरीय आणि जिल्हास्तरीय समित्यांकडे प्रलंबित असलेल्या दाव्यांवर प्राधान्याने सुनावणी घेऊन याच मोहिमेदरम्यान (३० सप्टेंबर ते २ ऑक्टोबर) अंतिम निर्णय घेण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
३. ७ ई/१२ ई नमुना वनपट्टा वाटप (Distribution of 7 E / 12 E)
या विशेष मोहिमेचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे पात्र लाभार्थ्यांना प्रत्यक्ष अभिलेख प्रदान करणे.
- ज्या वनहक्कधारकांचे दावे यापूर्वीच सक्षम समितीमार्फत मंजूर झाले आहेत, त्यांची स्वतंत्र यादी तयार केली जाईल.
- ३० सप्टेंबर ते २ ऑक्टोबर २०२६ या कालावधीत, अशा सर्व मंजूर दावेदारांना शासनाने नव्याने निश्चित केलेल्या ७ ई/१२ ई नमुन्यात वनहक्क अभिलेख (वनपट्टा) समारंभपूर्वक किंवा स्थानिक पातळीवर प्रदान करण्यात येतील.
४. अधिक माहितीसाठी शासन परिपत्रक (Official Document Download)
या विशेष मोहिमेची सविस्तर मार्गदर्शक तत्त्वे, अधिकाऱ्यांच्या जबाबदाऱ्या आणि प्रपत्रांची माहिती जाणून घेण्यासाठी आपण 202609101426458548.pdf या अधिकृत शासन परिपत्रकाचा संदर्भ घेऊ शकता. सर्व संबंधित अधिकारी आणि लाभार्थ्यांनी या विशेष मोहिमेचा लाभ घ्यावा.